Να προστατευθούν οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί από τον αθέμιτο ανταγωνισμό του αδασμολόγητου τυνησιακού ελαιόλαδου
Καταθέσαμε ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κωνσσταντίνο Τσιάρα, σχετικά με τον σοβαρό κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί από ενδεχόμενη αύξηση των αδασμολόγητων εισαγωγών τυνησιακού ελαιόλαδου στον ευρωπαϊκό χώρο.
Εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί και υποστηρίζει μία συναλλακτική και εμπορική σχέση με το κράτος της Δημοκρατίας της Τυνησίας. Συγκεκριμένα, το 1995 υπεγράφη η ευρωμεσογειακή συμφωνία μεταξύ της τότε Ε.Ο.Κ. και της Δημοκρατίας της Τυνησίας η οποία στόχευε στην προώθηση της οικονομικής, εμπορικής, κοινωνικής και πολιτισμικής συνεργασίας των δύο μερών. Μάλιστα, στο πλαίσιο της εν λόγω συμφωνίας, προβλέφθηκε, μεταξύ άλλων, το θεσμικό πλαίσιο μείωσης και άρσης τελωνειακών δασμών και ποσοστώσεων σε εμπορεύματα και αγαθά που προέρχονται τόσο από την Ε.Ε. όσο και από την Τυνησία.
Πράγματι, με το άρθρο 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 2006/1918 της Επιτροπής της 20ης Δεκεμβρίου 2006 υπό τον τίτλο «Κανονισμός για το άνοιγμα και τη διαχείριση δασμολογικής ποσόστωσης για το ελαιόλαδο καταγωγής Τυνησίας» προβλέφθηκε ότι η Τυνησία μπορεί να εξάγει 56.700 τόνους παρθένου ελαιόλαδο προς την Ε.Ε. με μηδενικό δασμολογικό συντελεστή.
Μάλιστα, δυνάμει του άρθρου 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/580 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Απριλίου 2016 υπό τον τίτλο «εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων για τη Δημοκρατία της Τυνησίας» που στόχο είχε, μεταξύ άλλων, την ανάκαμψη της οικονομίας της Τυνησίας, λόγω της τρομοκρατικής επίθεσης που υπέστη την 26η Ιουνίου 2015, προβλέφθηκε, αποκλειστικά για τα έτη 2016-2017, επέκταση κατά 35.000 τόνους της ετήσιας δασμολογικής ποσόστωσης εισαγωγής παρθένου ελαιόλαδου προς την Ε.Ε. με μηδενικό δασμολογικό συντελεστή.
Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι οι ανωτέρω συναλλακτικές σχέσεις Ε.Ε.-Τυνησίας θεσμοθετήθηκαν λαμβάνοντας υπόψη την εκάστοτε οικονομική και γεωπολιτική κατάσταση της χώρας αλλά παράλληλα και τα συμφέροντα της Ε.Ε., δηλαδή στην μη υποβάθμιση των ευρωπαίων και δη των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών και την δημιουργία αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος τους.
Ωστόσο, σε πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Τυνησίας εκδηλώθηκε το ενδιαφέρον για την αύξηση των ανωτέρω εξαγωγών στους 100.000 τόνους ετησίως προς την Ε.Ε., χωρίς δασμολογικές επιβαρύνσεις. Παράλληλα, η εκεί Κυβέρνηση έχει εκκινήσει διαπραγματεύσεις με τις Η.Π.Α. αλλά και χώρες της Ασίας, όπως η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, δεδομένης και της αυξημένης παραγωγής ελαιόλαδου που προβλέπεται να επιτευχθεί τα επόμενα έτη, με αποτέλεσμα η Τυνησία να καθίσταται πλέον ανταγωνιστικός παράγοντας απέναντι στα ευρωπαϊκά και ελληνικά προϊόντα.
Επίσης, σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειωθεί ότι, τον τελευταίο καιρό έχουν καταγγελθεί περιστατικά απάτης τα οποία ευλόγως έχουν αναστατώσει τους ευρωπαίους ελαιοπαραγωγούς, μεταξύ αυτών και τους Έλληνες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωργίας της Τυνησίας, το διάστημα Νοεμβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025 η χώρα εξήγαγε συνολικά (τόσο στην Ε.Ε. όσο και σε τρίτες χώρες) 268.000 τόνους ελαιόλαδου, σημειώνοντας αύξηση 41,3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παρά την εν λόγω αύξηση, τα έσοδα από τις εξαγωγές της μειώθηκαν κατά 28,4% σε σχέση με τον μέσο όρο των δύο προηγούμενων ετών. Οι δε παραγωγοί της πούλησαν το κιλό ελαιόλαδου σε τιμή κατά μέσο όρο 2,7 ευρώ, σημειώνοντας απότομη πτώση από τα 5,1 εύρω της περιόδου 2023/2024, δηλαδή μείωση 48%.
Κατ’ αποτέλεσμα είναι προφανές ότι η ανωτέρω αναντιστοιχία, δηλαδή η μείωση των εσόδων παρά την αύξηση των εξαγωγών, οφείλεται σε αδιαφανείς συναλλαγές και σε περιπτώσεις απάτης και νοθείας, όπως έχουν εντοπίσει και οι ίδιες οι Τυνησιακές Αρχές. Παράλληλα, η παντελής έλλειψη ενός αξιόπιστου και ικανού συστήματος ιχνηλασιμότητας του τυνησιακού ελαιόλαδου έχει ως αποτέλεσμα την ανάμειξη του με ελαιόλαδα άγνωστης προέλευσης και ποιότητας, την επανετικετοποίηση και την τριγωνοποίηση του, με τελικό σκοπό την τεχνική μείωση της τιμής του ελαιόλαδου στις διεθνείς αγορές.
Τα ανωτέρω λοιπόν γεγονότα είναι προφανές ότι αφενός πλήττουν την αξιοπιστία της αγοράς ελαιόλαδου και δη την θέση του ελληνικού ελαιόλαδου στις διεθνείς αγορές και αφετέρου ασκούν σημαντική πίεση στους Έλληνες Παραγωγούς οι οποίοι καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα πλαίσιο άνισου και αθέμιτου ανταγωνισμού και με αυξημένο κόστος παραγωγής, παρά τα αδιαμφησβήτητά ποιοτικά χαρακτηριστικά των ελληνικών προϊόντων, όπως τα κατά τόπους ελληνικά ελαιόλαδα με σήμανση Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε.
Επειδή, η προστασία του ελληνικού ελαιόλαδου, επονομαζόμενου και ως «εθνικού προϊόντος» καθώς και των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών αποτελεί πρωταρχικής σημασίας στόχο για την Ελληνική Πολιτεία, δεδομένης της συνεισφοράς του στην Εθνική Οικονομία και για τον λόγο αυτό απαιτείται διασφάλιση της θέσης του στις διεθνείς αγορές.
Επειδή, η διάθεση στην αγορά φθηνού και νοθευμένου ελαιόλαδου άγνωστης προέλευσης μπορεί να πλήξει την εν γένει εμπιστοσύνη των καταναλωτών αλλά και να θέσει σε κίνδυνο την διατροφική υγεία τους.
Επειδή, οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες δεν μπορούν να δημιουργούν άνισο και αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των ευρωπαίων και δη των Ελλήνων Παραγωγών
ΕΡΩΤΑΣΘΕ κ. ΥΠΟΥΡΓΕ
1) Ποια είναι η θέση της Κυβέρνησης σε ενδεχόμενη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ε.Ε. και της Δημοκρατίας της Τυνησίας με αντικείμενο την αύξηση της εισαγωγής τυνησιακού λαδιού στον ευρωπαϊκό χώρο έως τους 100.000 τόνους, με μηδενική δασμολογική επιβάρυνση;
2) Ποιο είναι το ακριβές σχέδιο που έχετε ή προτίθεστε να εισηγηθείτε στην Ε.Ε. για την αποτροπή επίτευξης μίας τέτοιας εμπορικής συμφωνίας;
3) Σε περίπτωση επίτευξης μίας τέτοιας συμφωνίας, ποια ακριβώς μέτρα θα πάρει η Κυβέρνηση για την προστασία του ελληνικού ελαιόλαδου και την κατοχύρωση της θέσης του στις διεθνείς αγορές;
4) Είναι σε γνώση της Κυβέρνησης φαινόμενα νοθείας τυνησιακού ελαιόλαδου που έχει εισαχθεί στην ελληνική αγορά;
5) Ποιο είναι το ακριβές σχέδιο που προτίθεστε να εισηγηθείτε στην Ε.Ε. αναφορικά με την ιχνηλασιμότητα του Τυνησιακού ελαιόλαδου και την αποτροπή φαινομένων παράνομης ανάμειξης, επανετικετοποίησης και τριγωνοποίησης του;