Δόθηκε δεύτερη «χρονική μετατόπιση» (παράταση επί το λαϊκότερον) για την κατάθεση των προσφορών του μεγάλου διαγωνισμού των 515 εκατ. ευρώ για τις νέες ταυτότητες. Αρχικά η προθεσμία είχε οριστεί για τα τέλη Ιουνίου 2026, στη συνέχεια μεταφέρθηκε για τις 27 Ιουλίου και πλέον ορίζεται για τις 10 Σεπτεμβρίου. Συνολικά, η πρώτη φάση του διαγωνισμού θα έχει παραταθεί κατά περίπου δυόμισι μήνες, με αποτέλεσμα η διαδικασία να συμπληρώνει περισσότερους από τρεις μήνες από την ημερομηνία δημοσίευσης της προκήρυξης.
Παρά τις παρατάσεις, οι πληροφορίες από την αγορά συγκλίνουν στο ότι το ενδιαφέρον όχι μόνο παραμένει ισχυρό, αλλά διευρύνεται. Η πρώτη φάση αφορά αποκλειστικά την εκδήλωση ενδιαφέροντος και τον έλεγχο των προϋποθέσεων συμμετοχής, στοιχείο που αναμένεται να προσελκύσει περισσότερους υποψηφίους από όσους τελικά θα συνεχίσουν στη διαδικασία.
Ακόμη και έξι οι τελικές προσφορές.
Μέχρι στιγμής έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον εννέα σχήματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ο ΟΤΕ, η Veridos Matsoukis, η Austrian Card, η Logicom Solutions, η Cognity και η Cosmos Business Systems. Ωστόσο, στην αγορά θεωρείται βέβαιο ότι πίσω από αρκετές συμμετοχές βρίσκονται διεθνείς εταιρείες με πολυετή εμπειρία στα συστήματα έκδοσης εγγράφων υψηλής ασφάλειας, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον ανταγωνισμό κατά τη δεύτερη φάση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η ιαπωνική Toppan, η οποία θεωρείται από πολλούς ως το ισχυρότερο φαβορί. Η εταιρεία συνεργάζεται με την Ελληνική Αστυνομία εδώ και περισσότερα από τριάντα χρόνια για την παραγωγή των ελληνικών δελτίων ταυτότητας, ενώ στις εγκαταστάσεις της κατασκευάζονται επίσης τα ελληνικά διαβατήρια και οι άδειες οδήγησης.
Σχεδόν βέβαιη θεωρείται επίσης η συμμετοχή των γαλλικών ομίλων Idemia και Thales, καθώς και της Zetes, εταιρειών που είχαν συμμετάσχει και στον προηγούμενο διαγωνισμό ο οποίος τελικά ακυρώθηκε. Παράλληλα, ενδιαφέρον εμφανίζεται να εξετάζει και η βουλγαρική Evrotrust Technologies, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο της ψηφιακής ταυτοποίησης και των υπηρεσιών εμπιστοσύνης.
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι ο αριθμός των εκδηλώσεων ενδιαφέροντος ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η πρώτη φάση δεν απαιτεί δεσμευτική οικονομική προσφορά αλλά λειτουργεί ως στάδιο προεπιλογής. Παρ’ όλα αυτά, η συγκέντρωση και υποβολή του μεγάλου όγκου τεχνικών, οικονομικών και νομικών δικαιολογητικών αποτελεί από μόνη της μία απαιτητική διαδικασία, γεγονός που εξηγεί και τα αιτήματα παράτασης.
Σύμβαση με έσοδα 50 εκατ. ευρώ τον χρόνο
Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του πρώτου σταδίου, το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο θα επιλέξει τα επενδυτικά σχήματα που θα συνεχίσουν στη δεύτερη φάση. Εκεί αναμένεται να διαμορφωθεί ένας πυρήνας τριών έως έξι κοινοπραξιών, οι οποίες θα καταθέσουν δεσμευτικές τεχνικές και οικονομικές προσφορές για την ανάληψη του έργου.
Η συγκεκριμένη φάση θεωρείται ότι θα συγκεντρώσει ιδιαίτερα έντονο ανταγωνισμό, καθώς πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες συμβάσεις που θα προκηρυχθούν τα επόμενα χρόνια από το Ελληνικό Δημόσιο. Ο ανάδοχος θα εξασφαλίσει έσοδα που υπολογίζονται περίπου στα 50 εκατ. ευρώ ετησίως για μία δεκαετία, ενώ παράλληλα θα αποκτήσει ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο αναφοράς, το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει σε μελλοντικούς διεθνείς διαγωνισμούς για αντίστοιχα συστήματα ασφαλών εγγράφων.
Σε αντίθεση με τον προηγούμενο διαγωνισμό, η νέα διαδικασία έχει σχεδιαστεί σε δύο διακριτές φάσεις, ώστε αρχικά να πραγματοποιηθεί προεπιλογή των υποψηφίων και στη συνέχεια να υποβληθούν οι δεσμευτικές προσφορές μόνο από όσους πληρούν όλα τα απαιτούμενα τεχνικά, οικονομικά και επιχειρησιακά κριτήρια.
Το 2027 (;) η ολοκλήρωση. Οι «συμπληγάδες» των εκλογών
Ωστόσο, ακόμη και αν η διαδικασία κινηθεί χωρίς νέα εμπόδια μετά τις 10 Σεπτεμβρίου, στην αγορά θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και να υπογραφεί η σύμβαση μέσα στο 2027. Οι επικείμενες εθνικές εκλογές, οι οποίες κατά την άποψή μας θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027, εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν καθοριστικά τον ρυθμό λήψης αποφάσεων.
Καθώς πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, με μεγάλο οικονομικό αντικείμενο και δεκαετή διάρκεια, δύσκολα το 2027 θα ληφθούν οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις για κατακύρωση, όσο η χώρα θα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι παράγοντες της αγοράς θεωρούν πλέον ως πιθανότερο σενάριο η τελική επιλογή του αναδόχου και η υπογραφή της σύμβασης να πραγματοποιηθούν μετά την οριστική διαμόρφωση του νέου πολιτικού σκηνικού.
Προσωπική μας εκτίμηση, όσο αυτή μπορεί να ληφθεί υπόψη μετά την καταγραφή και αξιολόγηση των γεγονότων όλων των προηγούμενων διαγωνισμών, η πιθανότητα συγκυβέρνησης μετά τις εκλογές είναι ένα απρόσμενο «εμπόδιο», που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην ματαίωση του διαγωνισμού. Οι σημερινές εκτιμήσεις δείχνουν πολύ πιθανή την κατακύρωση του έργου μετά την δημιουργία νέας κυβέρνησης, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ματαίωσης. Σε αυτή την περίπτωση η οριστική ανάθεση του έργου τοποθετείται στο 2028.
του Γιάννη Χαλαβαζή